Ik ben laat begonnen als kunstenaar. Ik was van nature een dromer en niet altijd bij de les. Hierdoor heb ik een hele reeks scholen bezocht en opleidingen gedaan. Mijn eerste banen als metaalbewerker en later als sociaal hulpverlener pasten ook niet echt bij me. Per toeval kwam ik in contact met een kunstenaar. Dat raakte me, en door zijn bevlogenheid ben ik op de Rietveld Academie beland. Daarvoor zag ik mezelf nooit als creatief. Dat was bij ons thuis ook niet van belang.
Op de Rietveld zat ik op de juiste plek. Hier heb ik me kunnen ontwikkelen tot beeldend kunstenaar. Er volgden nog twee jaar aan de Rijksacademie, tijd die ik nodig had om me verder te ontplooien. In 1978 ben ik afgestudeerd. Het was nooit mijn doel geweest om rijk en beroemd te worden. Nederland is wat dat betreft een heel prettig land, omdat je van weinig geld kunt leven. Ik vond het wel belangrijk om full time te kunnen creëren. Dat is me grotendeels gelukt. Ook met dank aan de Gerrit Rietveld Academie waar ik ruim 27 jaar met veel plezier les heb geven. Op mijn 67ste ben ik hiermee gestopt.
In de kunstwereld is jong altijd interessanter dan oud. Ook al is er respect voor de oudere kunstenaars, een galeriehouder wil toch altijd iets nieuws ontdekken en dan liefst als eerste. Datzelfde geldt voor kunstliefhebbers. Ik heb mijn carrière gehad en kan al lang niet meer ontdekt worden. Daar heb ik geen moeite mee. Het is een feit, en ik kan nu gewoon doen wat ik wil. Ik wil nog graag mijn werk kunnen tonen, maar ik hoef er niet van te leven. Ik ben onafhankelijk en dat geeft me het gevoel van vrijheid.
Ik heb geen strategie of planning over waar ik terecht wil komen. Het meest belangrijke voor mij is op dit moment dat ik het leven samen kan beleven met mijn vrouw, dat het goed gaat met mijn kinderen en dat ik kan blijven creëren. Voor de rest wil ik me niet vastleggen maar juist het leven kunnen aanvaarden zoals het zich aandient. Ik hou niet planning en routines. Iedere dag dezelfde weg naar mijn atelier fietsen vind ik al niets, dus ik neem telkens een nieuwe route. Ik ben een observant en ga graag op zoek. Juist dan vindt je vaak dingen die je niet had verwacht. Als wetenschapper zou je die dan links moeten laten liggen, aangezien je op zoek bent naar ‘dat ene antwoord’. Ik daarentegen mag me laten afleiden, en dan ergens terecht komen wat ik niet had kunnen bedenken.
Ik werk het liefst met associaties, en dat is ook wat mijn werk oproept bij degene die ernaar kijkt of luistert. Dat kan voor iedereen iets anders zijn en dat vind ik dan weer waardevol. Ik heb geen ‘boodschap’. Het gaat me juist om de ervaring. Ik heb een tijdje geen tentoonstellingen gehad omdat mijn galerij ermee stopte. Even dacht ik toen dat het misschien ook tijd was om te stoppen. Maar dat is klaarblijkelijk onmogelijk. Het creëren en maken geeft me voldoening, elke dag weer opnieuw.
Ton Zwerver (1951)